The Ghorkashtodharan Stotra is a very powerful hymn dedicated to Lord Hanuman. It is recited especially when a person is going through severe difficulties, crises, fears, or mental distress in their life. “Ghor” means terrible or difficult, “kasht” means suffering or problem, and “uddharan” means liberation or rescue.
श्रीपादश्रीवल्लभ त्वं सदैव, श्रीदत्तास्मान्पाहि देवाधिदेव ।
भावग्राह्य क्लेशहारिन्सुकीर्ते, घोरात्कष्टादुद्धरास्मान्नमस्ते ।। 1।।
अर्थ: हे श्लोक भगवान दत्तात्रेयांचे अवतार श्रीपाद श्रीवल्लभ यांना एक करुणामय प्रार्थना आहे. भक्त म्हणतो, “हे श्रीपाद श्रीवल्लभ, तुम्ही नेहमीच आमच्यासोबत आहात. तुम्ही श्रीदत्त आणि देवांचे स्वामी आहात. म्हणून, कृपया आमचे सदैव रक्षण करा. तुम्ही आमच्या हृदयातील भावना समजून घेता आणि जीवनातील सर्व दुःख, दुःख आणि वेदना दूर करता. तुमची कीर्ती पवित्र आणि शुभ आहे. हे प्रभू, कृपया आम्हाला सर्व प्रकारच्या भयानक संकटांपासून आणि कठीण संकटांपासून वाचवा.” भक्त वारंवार या दयाळू प्रभूला आदर आणि नम्रतेने वंदन करतो.
त्वं नो माता त्वं पिताप्तोधिपस्त्वं, त्राता योगक्षेमकृत्सदुरूस्त्वम् ।
त्वं सर्वस्वं नो प्रभो विश्वमूर्ते, घोरात्कष्टादुद्धरास्मा- नमस्ते ॥ 2 ॥
अर्थ: या श्लोकातून भक्ताची संपूर्ण शरणागती आणि समर्पण देखील दिसून येते. त्यात भक्त म्हणतो, “हे प्रभू, तूच आमची आई आणि वडील आहेस; तूच आमचा खरा स्वामी आणि पालनपोषणकर्ता आहेस. तूच आमचा रक्षक आहेस, आमच्या गरजा पूर्ण करणारा आहेस, आमचे कल्याण करणारा आहेस आणि आमची सर्वव्यापी उपस्थिती आहेस. हे प्रभू, तू संपूर्ण विश्वाचे स्वरूप आहेस, तूच आमचे सर्वस्व आहेस. आम्ही या दयाळू प्रभूला सर्व प्रकारच्या भयानक संकटांपासून आणि कठीण दुःखांपासून वाचवण्यासाठी प्रार्थना करतो. भक्त तुला आदराने वंदन करतो.”
पापं तापं व्याधिमाधिं च दैन्यं, भीतिं क्लेशं त्वं हराऽशु त्वदन्यम् ।
त्रातारं नो वीक्ष ईशास्तजूर्ते, घोरात्कष्टादुद्धरास्मा- नमस्ते ॥ 3 ॥
अर्थ: हे श्लोक भक्ताच्या तीव्र वेदना आणि परमेश्वरावरील पूर्ण श्रद्धेचे वर्णन करते. त्यात भक्त प्रार्थना करतो, “हे परमेश्वरा, कृपया आमचे पाप, मानसिक क्लेश, आजार, व्याधी, दारिद्र्य, भय आणि सर्व प्रकारचे दुःख लवकर नष्ट कर, कारण आम्हाला तुमच्याशिवाय दुसरा कोणताही आधार नाही. हे देवा, हे सत्य स्वरूपाच्या स्वामी, आम्ही तुम्हालाच आमचा एकमेव रक्षक मानतो आणि तुमच्यावरच अवलंबून आहोत. म्हणून, हे दयाळू परमेश्वरा, कृपया आम्हाला या भयानक संकटांपासून आणि कठीण दुःखांपासून मुक्त करा. आम्ही तुम्हाला वारंवार श्रद्धा आणि नम्रतेने नमस्कार करतो.”
नान्यस्त्राता नापि दाता न भर्ता, त्वत्तो देव त्वं शरण्योऽ – कहर्ता ।
कुर्वात्रेयानुग्रहं पूर्णराते, घोरात्काष्टा- दुद्धरास्मान्नमस्ते ।। 4।।
अर्थ: हे श्लोक भक्ताच्या एकमेव आश्रयाचे आणि पूर्ण समर्पणाचे प्रतीक आहे. भक्त म्हणतो, “हे प्रभू, तुझ्याशिवाय कोणीही रक्षणकर्ता नाही, कोणी देणारा नाही, कोणी पालनपोषण करणारा नाही. तूच आमचा एकमेव आश्रय आहेस आणि आमचे दुःख दूर करू शकतोस. हे प्रभू दत्तात्रेयाच्या रूपात, कृपया आमच्यावर तुझी पूर्ण कृपा कर आणि आमच्या इच्छा पूर्ण कर. हे दयाळू प्रभू, आम्हाला सर्व प्रकारच्या भयानक संकटांपासून आणि गंभीर दुःखांपासून वाचव. आम्ही तुला पुन्हा पुन्हा आदराने आणि नम्रतेने नमस्कार करतो.”
धर्मे प्रीतीं सन्मतिं देवभक्तीं, सत्संगाप्त देहि मुक्तिं भुक्तिम् ।
भावासक्तिं चखिलानन्दमूर्ते, घोरात्का- ष्टादुद्धरास्मान्नमस्ते ॥ 5 ॥
अर्थ: हे श्लोक भक्ताच्या आध्यात्मिक तळमळ व्यक्त करते. त्यात भक्त प्रार्थना करतो, “हे प्रभू, आम्हाला धर्माबद्दल प्रेम, उत्कृष्ट ज्ञान, देवाची भक्ती आणि महान लोकांचा संग प्रदान कर. आम्हाला या जीवनात आनंद आणि शेवटी मुक्ती दोन्हीचे वरदान दे. हे प्रभू, सर्व आनंदाचे स्वरूप, आमच्या मनातील सांसारिक आसक्ती दूर कर आणि आम्हाला उच्च भावनांनी जोड. हे दयाळू प्रभू, आम्हाला सर्व प्रकारच्या भयानक संकटांपासून आणि कठीण दुःखांपासून वाचव. आम्ही तुम्हाला आदरपूर्वक वंदन करतो.”
श्लोकपंचकमेतद्यो लोकमंगलवर्धनम् ।
प्रपठेन्नियतो भवत्या व श्रीदत्तप्रियो भवेत् ॥ 6 ॥
अर्थ: या श्लोकात स्तुतीच्या फळाचे वर्णन केले आहे. त्यात म्हटले आहे की जो या पाच श्लोकांचे नियमित पठण करतो तो जगात कल्याण आणि कल्याण आणतो. असा भक्त भगवान श्रीदत्त (दत्तात्रेय) यांना अत्यंत प्रिय बनतो आणि त्याचे जीवन मंगल, कृपा आणि आध्यात्मिक प्रगतीने भरलेले असते.
॥ इति श्रीमद्धासुदेवानंदसरस्वतीकृत घोरकष्टोद्धरणस्तोत्रम् संपूर्णम् ॥
अर्थ: ही ओळ सूचित करते की घोरकष्टोद्घरण स्तोत्र येथे संपते. याचा अर्थ असा की हे स्तोत्र श्रीमद् दासुदेवानंद सरस्वती यांनी रचले होते आणि त्याचे पठण आता पूर्ण झाले आहे. ही ओळ औपचारिकपणे स्तोत्राची रचना आणि त्याची पूर्णता जाहीर करते.